İzin ve Devamsızlık Rehberi

Yıllık ücretli izin

• 18 ve daha küçük yaştakiler ile 50 ve daha yukarı yaştakilere en az 20 gün verilir; yer altı işlerinde süreler 4 gün artırılır.
• Hak, işe girişten itibaren her hizmet yılı dolduğunda doğar. Deneme süresi hizmetten sayılır.
• İzin işverence bölünemez; anlaşmayla, bir bölümü 10 günden az olmamak üzere en çok üçe bölünebilir.
• İzne denk gelen hafta tatili ve genel tatil günleri izinden sayılmaz.
• İzni başka yerde geçirecek işçiye, belgelemesi koşuluyla toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
• İzin süresi için ücret izne başlamadan önce peşin ödenir ya da avans verilir (4857/57).

4857/53–60

Ücretli mazeret izinleri

Bu izinler ücretlidir ve prim gününden düşmez.

4857 Ek 2

Analık, süt izni ve doğum sonrası

• Analık izni: Doğumdan önce 8, sonra 8 hafta, toplam 16 hafta; çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenir. Doktor onayıyla doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışılabilir, kullanılmayan süre doğum sonrasına eklenir. Bu sürede ücret ödenmez; geçici iş göremezlik ödeneğini SGK öder.
• Süt izni: Bir yaşından küçük çocuğu olan kadın işçiye günde toplam 1,5 saat; saatleri ve kaça bölüneceğini işçi belirler. Çalışma süresinden sayılır, ücretlidir.
• Yarım çalışma: Analık izni bitiminden sonra ilk doğumda 60, ikincide 120, sonrakilerde 180 gün haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin; çoğul doğumda 30 gün eklenir. Bu süreler için İŞKUR yarım çalışma ödeneği öder.
• Ücretsiz izin: Analık izninden sonra talep hâlinde 6 aya kadar ücretsiz izin verilir; yıllık izin hesabında dikkate alınmaz.
• Kısmi çalışma: Zorunlu öğrenim çağına kadar çocuğu olan ebeveyn kısmi süreli çalışma talep edebilir.

4857/74, 13

Rapor (istirahat)

• Rapor günleri SGK'ya eksik gün (kod 01) olarak bildirilir ve ücret bu günler için ödenmez.
• Hastalık hâlinde geçici iş göremezlik ödeneği, istirahatin 3. gününden itibaren SGK tarafından ödenir; ilk iki gün için kanunen ödeme yoktur. İş kazası ve meslek hastalığında ödenek ilk günden başlar.
• Sözleşme ya da toplu sözleşmede işverenin rapor günlerini ödeyeceği yazıyorsa ödenen tutar, ödenekle birlikte ücretin tamamını aşmayacak şekilde hesaplanır.
• İşveren, rapor bilgisini SGK sisteminde “çalışmadığına dair bildirim” ile onaylar; bu bildirim yapılmadan ödenek ödenmez.

5510/18 · 4857/25-I-b (uzun süreli hastalıkta fesih sınırı)

Ücretsiz izin ve devamsızlık

• Ücretsiz izin işçinin talebi ya da onayıyla verilir; işveren tek taraflı ücretsiz izne çıkaramaz. Bu günler eksik gün (kod 21) olarak bildirilir, ücret ve prim günü düşer.
• Devamsızlık günleri de eksik gün (kod 15) olarak bildirilir. Ardı ardına 2 iş günü, bir ayda 2 kez tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda 3 iş günü izinsiz ve haklı sebepsiz devamsızlık işverene haklı fesih imkânı verir.
• Devamsızlık her gün için ayrı tutanakla belgelenmeli, işçiden yazılı açıklama istenmelidir. Fesih hakkı, öğrenmeden itibaren 6 iş günü içinde kullanılmazsa düşer.

4857/25-II-g, 26

Ayrılışta kullanılmamış izin

İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin, hak edilip kullanılmamış izin günlerinin ücreti son brüt ücret üzerinden ödenir. Bu ödeme SGK primine, gelir vergisine ve damga vergisine tabidir.

4857/59

İzin yönetimi kontrol listesi

• Her çalışan için hak ediş tarihi ve gün sayısı otomatik hesaplanıyor mu?
• İzin talepleri yazılı ya da elektronik onayla mı veriliyor?
• İzin kayıt belgesi tutuluyor mu?
• Puantajdaki izin kodları bordroya doğru aktarılıyor mu?
• Yıl sonunda izin bakiyesi ve izin karşılığı raporlanıyor mu?
• Biriken izinler için kullanım planı yapılıyor mu?